สารบัญเนื้อหาสอน วิชาธรรม (ธรรมวิจารณ์)
ธรรมศึกษา ชั้นโท ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป
**อ้างอิงตามหนังสือเรียนหลักสูตรธรรมศึกษา ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๔ (สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง)**
---
บทที่ ๑ ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับธรรมวิจารณ์
* ความหมายของการวิจารณ์ธรรม
* วัตถุประสงค์และประโยชน์ของการสอดส่องพิจารณาธรรม (โยนิโสมนสิการ)
บทที่ ๒ ธรรมวิจารณ์ส่วนสังสารวัฏ โดยบุคลาธิษฐาน
--- ๑. ฝ่ายทุคติ (ภูมิอันเป็นที่ไปฝ่ายชั่ว / อบายภูมิ ๔)
-- นิรยะ (นรก - มหานรก ๘ ขุม และอุสสทนรก)
-- ติรัจฉานโยนิ (กำเนิดเดียรัจฉาน)
-- เปตติวิสยะ (แดนเปรต)
-- อสุรกาย (อสูร)
--- ๒. ฝ่ายสุคติ (ภูมิอันเป็นที่ไปฝ่ายดี)
-- มนุษยโลก (ชมพูทวีป และมนุษย์ในทวีปต่าง ๆ)
-- เทวโลก (สวรรค์ชั้นกามภพ ๖ ชั้น: จาตุมหาราชิกา, ดาวดึงส์, ยามา, ดุสิต, นิมมานรดี, ปรนิมมิตวสวัตดี)
-- พรหมโลก (๒๐ ชั้น)
-- รูปพรหม ๑๖ ชั้น (โสฬสพรหม)
-- อรูปพรหม ๔ ชั้น
--- บทที่ ๓ กรรม ๑๒
-- หมวดที่ ๑ ให้ผลตามคราว (กาล)
-- ๑. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม (กรรมให้ผลในชาติปัจจุบัน)
-- ๒. อุปปัชชเวทนียกรรม (กรรมให้ผลในชาติถัดไป)
-- ๓. อปราปรเวทนียกรรม (กรรมให้ผลในชาติ ต่อ ๆ ไป)
-- ๔. อโหสิกรรม (กรรมเลิกให้ผล)
-- หมวดที่ ๒ ให้ผลตามกิจ (หน้าที่)
-- ๑. ชนกกรรม (กรรมนำไปเกิด)
-- ๒. อุปถัมภกกรรม (กรรมสนับสนุน)
-- ๓. อุปปีฬกกรรม (กรรมบีบคั้น)
-- ๔. อุปฆาตกกรรม (กรรมตัดรอน)
-- หมวดที่ ๓ ให้ผลตามลำดับ (ความแรง)
-- ๑. ครุกรรม (กรรมหนัก)
-- ๒. พหุลกรรม / อาจิณณกรรม (กรรมชิน/ทำมาก)
-- ๓. อาสันนกรรม (กรรมเมื่อใกล้ตาย)
-- ๔. กตัตตากรรม (กรรมสักว่าทำ)